Konina w diecie psa: mięso, ścięgna i skóra dla psów z alergią
Konina od lat stanowi podstawę diet eliminacyjnych u psów z zaawansowaną nietolerancją pokarmową na drób i wołowinę. Jej wartość w psiej misce wynika jednak z czegoś więcej niż tylko rzadki kontakt układu odpornościowego z tym białkiem. Mięśnie konia mają wyjątkowo wysoką koncentrację żelaza hemowego, L-karnityny oraz naturalnego glikogenu nadającego im lekko słodkawy smak, a końskie tkanki łączne pozwalają stworzyć pełną gamę naturalnych gryzaków o bardzo różnej twardości i kaloryczności. W linii ZAGRODA wykorzystujemy ten polski surowiec w aż siedmiu produktach - od kruchych treserków treningowych po długie ścięgna i twardą skórę.
Dlaczego tłuszcz koński ma więcej kwasów omega-3 niż wołowina?
Większość opiekunów zakłada, że każde czerwone mięso zwierząt żywiących się trawą ma zbliżony profil lipidowy. Biochemia trawienia pokazuje jednak zasadniczą różnicę między przeżuwaczami - takimi jak bydło czy owce - a końmi (Equus caballus)[2].
U krowy lub owcy zjedzona trawa trafia najpierw do żwacza, gdzie bakterie symbiotyczne poddają wielonienasycone kwasy tłuszczowe procesowi uwodornienia, zamieniając większość z nich w nasycone kwasy tłuszczowe. Koń ma zupełnie inaczej zbudowany przewód pokarmowy: jest roślinożercą monogastrycznym, u którego główna komora fermentacyjna znajduje się dopiero za jelitem cienkim, w jelicie ślepym i okrężnicy[2][3]. Dodatkowo trzustka konia wydziela specyficzny enzym trawienny (PLRP2), który rozszczepia błony komórkowe traw i uwalnia z nich kwas alfa-linolenowy z rodziny omega-3 jeszcze w jelicie cienkim[3].
Dzięki tej budowie anatomicznej nienasycone kwasy tłuszczowe z pastwiska nie ulegają zniszczeniu przez bakterie, lecz wchłaniają się wprost do krwiobiegu konia i wbudowują w tkankę mięśniową oraz podskórną[2][3]. W badaniach laboratoryjnych udział kwasów omega-3 w mięśniach koni z chowu pastwiskowego sięga kilkunastu procent wszystkich kwasów tłuszczowych, a w tkance podskórnej przekracza nawet jedną czwartą puli lipidowej[3][4][5]. W efekcie stosunek wielonienasyconych do nasyconych kwasów tłuszczowych w koninie jest wielokrotnie korzystniejszy niż w wołowinie czy wieprzowinie, przy niskiej zawartości tłuszczu i pełnym profilu aminokwasów egzogennych w samym włóknie mięśniowym[4][8][10].
Żelazo hemowe, L-karnityna i naturalny glikogen - skąd bierze się słodkawy smak koniny?
Surowa konina wyróżnia się ciemnowiśniowym kolorem, za który odpowiada wysokie nasycenie włókien mięśniowych mioglobiną[3]. Wiąże się z tym duża zawartość łatwo przyswajalnego żelaza - w stu gramach świeżej koniny znajduje się blisko cztery miligramy żelaza (w około osiemdziesięciu procentach w formie hemowej o wysokiej biodostępności), czyli ponad jedenaście razy więcej niż w piersi z kurczaka i blisko dwa razy więcej niż w wołowinie[1][4][7][8]. Towarzyszy mu wysoka dawka witaminy B12, niacyny, cynku oraz miedzi[1][9].
W analizach przeprowadzonych w Zakładzie Bromatologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego porównano zawartość L-karnityny w różnych gatunkach mięsa[6]. Konina okazała się rekordzistką: w przeliczeniu na suchą masę dostarcza ponad trzykrotnie więcej L-karnityny niż wołowina[6]. Związek ten odpowiada w organizmie psa za transport kwasów tłuszczowych do mitochondriów, wspierając pracę mięśnia sercowego, regenerację powysiłkową oraz utrzymanie prawidłowej sylwetki.
Opiekunowie, którzy po raz pierwszy otwierają paczkę suszonych pasków lub treserków z koniny, często zwracają też uwagę na to, jak chętnie reagują na nie nawet wybredne psy. Wynika to z naturalnej obecności glikogenu mięśniowego. Mięśnie koniowatych gromadzą od dwóch do trzech razy więcej glikogenu niż mięśnie bydła[3][11][12]. Podczas powolnego suszenia ciepłym powietrzem glikogen nadaje koninie delikatnie słodkawy posmak umami bez dodawania jakichkolwiek aromatów czy cukrów:
| Cecha surowego mięsa (100 g) | Konina (Equus caballus) | Kurczak i wołowina sklepowa | Co to oznacza w misce Twojego psa? |
|---|---|---|---|
| Glikogen mięśniowy | 0,95-2,03 g | 0,1-0,3 g | Naturalny wielocukier mięśniowy nadaje suszonej koninie lekko słodkawy smak umami chętnie akceptowany przez wybredne psy |
| Żelazo (Fe) i witamina B12 | 2,1-3,9 mg żelaza (~80% hemowe) oraz 3,0 µg B12 | 0,3-2,0 mg żelaza oraz 0,2-2,1 µg B12 | Wsparcie produkcji czerwonych krwinek, dotlenienia tkanek i regeneracji u psów aktywnych oraz w rekonwalescencji |
| L-karnityna (sucha masa) | 423 mg / 100 g s.m. | 12-15 mg (kurczak) - 139 mg (wołowina) | Ponad trzykrotnie wyższa dawka niż w wołowinie; wspomaga pracę mięśnia sercowego i metabolizm tłuszczów |
| Udział kwasów omega-3 w tłuszczu | 3,2-18,9% w mięśniu (do 27,9% w tkance podskórnej) | 0,5-3,0% | Trawienie bez udziału żwacza pozwala zachować w tkankach nienasycone kwasy tłuszczowe z traw pastwiskowych |
| Białko i tłuszcz w mięśniu | 20,4-22,4 g białka przy 0,2-4,6 g tłuszczu | 18,6-22,5 g białka przy 2,6-15,0 g tłuszczu | Chude włókno mięśniowe o pełnym profilu aminokwasów egzogennych i bardzo wysokiej strawności |
Konina w diecie eliminacyjnej - dlaczego koń nie uczula krzyżowo z wołowiną?
W przeglądzie klinicznym obejmującym niemal trzysta psów ze zdiagnozowaną alergią pokarmową głównymi winowajcami okazały się wołowina, nabiał, kurczak, pszenica oraz jagnięcina[14]. U psów uczulonych na wołowinę zdarzają się czasem reakcje krzyżowe na inne gatunki przeżuwaczy (np. jagnięcinę), ponieważ należą one do tego samego rzędu parzystokopytnych (Artiodactyla). Koń należy natomiast do odrębnego rzędu nieparzystokopytnych (Perissodactyla) - jego białka mięśniowe są ewolucyjnie odległe od białek krowy czy owcy, dlatego konina tak dobrze sprawdza się jako pierwsze lub ratunkowe białko w rygorystycznej diecie eliminacyjnej.
Najczęstszym powodem niepowodzenia takiego testu dietetycznego są jednak zanieczyszczone przysmaki podawane między posiłkami. W badaniu przeprowadzonym na Uniwersytecie Kalifornijskim w Davis za pomocą testów genetycznych PCR sprawdzono komercyjne, wieloskładnikowe smakołyki dla psów dostępne na rynku[15]. Aż w osiemdziesięciu ośmiu procentach badanych przysmaków wykryto niezadeklarowane na etykiecie DNA ssaków - przede wszystkim krowy i świni[15]. Z kolei w badaniach karm weterynaryjnych o ograniczonej liczbie antygenów prowadzonych w Turynie i Davis wyroby oparte na koninie wyróżniały się stuprocentową czystością gatunkową[16]. Wniosek dla opiekuna alergika jest prosty: podczas próby eliminacyjnej liczą się wyłącznie jednoskładnikowe gryzaki z konia oraz przysmaki uformowane wyłącznie z końskiego mięsa i kości.
Siedem produktów z konia w linii ZAGRODA - przewodnik po mięsie, skórach i ścięgnach
W naszej manufakturze surowiec z polskich koni suszymy powoli ciepłym powietrzem, tworząc siedem różnych produktów. Dzięki temu nawet pies na ścisłej diecie monobiałkowej może dostawać zarówno miękkie nagrody na spacerze, jak i gryzaki dopasowane do jego wieku, wielkości szczęk oraz tolerancji tłuszczu:
| Przysmak PAN DOG | Skład i kluczowy profil | Tekstura i zachowanie | Dla jakiego psa i kiedy? |
|---|---|---|---|
| Paski z koniny | 70% mięso z konia, 30% kości końskie Białko: 52,1%, tłuszcz: 19,7% | Półkruche paski mięsno-kostne; łatwo łamią się w palcach na mniejsze kawałki podczas spaceru | Psy każdej wielkości na diecie eliminacyjnej, wybredne psy i nagradzanie na spacerze |
| Treserki z koniny | 70% konina, 30% kości z konia Białko: 42,6%, tłuszcz: 23,0%, minerały z kości: 25,45% | Mocno wysuszone, chrupiące kostki na jeden kęs; suche w dotyku, nie brudzą dłoni i kieszeni | Intensywny trening posłuszeństwa, nosework i spacery + naturalny wapń i fosfor |
| Skóra końska bez włosa | 100% skóra końska bez włosa Białko kolagenowe: 84,0%, tłuszcz: tylko 3,5% | Zbita skóra z tułowia oczyszczona z tkanki podskórnej; pod wpływem śliny mięknie na brzegach bez kruszenia | Dorosłe psy średnie i duże wymagające długiego żucia przy diecie niskotłuszczowej lub wrażliwej trzustce |
| Skóra końska głowa 30 cm | 100% skóra końska (z głowy) Białko: 53,9%, tłuszcz podskórny: 39,2% | Bardzo grube, 30-centymetrowe pasma skóry z zachowaną podskórną warstwą lipidową bogatą w omega-3 | Duże, aktywne psy o silnym uścisku szczęk szukające twardego zajęcia na wiele sesji |
| Ścięgna końskie | 100% ścięgna końskie Białko kolagenowe: 64,6%, tłuszcz: 9,4% | Pasma kolagenu typu I; w kontakcie ze śliną rozwarstwiają się na elastyczne włókna niczym nić dentystyczna | Dorosłe psy średnie i duże oraz sprawne mniejsze psy - mechaniczne czyszczenie przestrzeni międzyzębowych |
| Ucho końskie suszone | 100% ucho końskie Białko: 70,9%, tłuszcz: tylko 3,7% | Sprężysta chrząstka małżowiny usznej pokryta cienką skórą; wielokrotnie chudsza niż uszy wieprzowe | Dorosłe psy średnie i duże na diecie niskotłuszczowej lub eliminacyjnej potrzebujące chrzęstnego gryzaka |
| Jelito cienkie końskie | 100% jelito cienkie końskie Białko: 53,0%, tłuszcz: 36,0% | Cienkościenne, lekkie i bardzo aromatyczne paski, które chrupią pod zębami bez użycia dużej siły | Szczenięta, psy ras małych i miniaturowych oraz psie seniory z wrażliwszym uzębieniem |
1. Paski z koniny i Treserki z koniny - różnica w strukturze i wilgotności
Zarówno Paski z koniny, jak i Treserki z koniny powstają ze zmielenia siedmiu części mięsa końskiego i trzech części kości końskich wraz ze szpikiem. Badania ekstraktów kości długich konia pokazują, że kość końska jest bogata w kolagen (glicynę i prolinę) oraz dostarcza wapnia i fosforu w zrównoważonej proporcji[13]. Paski z koniny zachowują nieco wyższą wilgotność, dzięki czemu są półkruche i łatwo łamią się w palcach na porcje dowolnej wielkości. Treserki z koniny są natomiast wysuszone niemal do zera (3,3% wilgotności) i pocięte w gotowe kosteczki - obecność naturalnych minerałów z kości sprawia, że są całkowicie suche i nie zostawiają tłustych śladów w kieszeni kurtki.
2. Dwie skóry końskie - skąd różnica między 3,5% a 39,20% tłuszczu?
W katalogu PAN DOG znajdziesz dwa jednoskładnikowe gryzaki ze skóry konia, które z pozoru brzmią podobnie, ale służą zupełnie innym psom. Skóra końska bez włosa pochodzi ze skóry właściwej tułowia, starannie oczyszczonej z tkanki podskórnej. Po wysuszeniu stanowi niemal czysty włóknisty kolagen typu I i III (84% białka przy zaledwie 3,5% tłuszczu)[17], dzięki czemu jest bezpiecznym, twardym gryzakiem nawet dla psów na diecie niskotłuszczowej, z wrażliwą trzustką lub skłonnością do nadwagi.
Zupełnie inny charakter ma Skóra końska głowa 30 cm. Wycinamy ją w długich pasmach z najgrubszej skóry partii głowowej wraz z naturalnie przylegającą warstwą tłuszczu podskórnego (39,20% tłuszczu). Koński tłuszcz podskórny składa się głównie z nienasyconych kwasów tłuszczowych: kwasu oleinowego, kwasu alfa-linolenowego z rodziny omega-3 oraz kwasu palmitooleinowego[3][5][13]. To bardzo twarde, kaloryczne zajęcie stworzone dla dużych, aktywnych psów o silnym uścisku szczęk, które potrzebują długiego wyciszenia po pracy lub spacerze.
3. Ścięgna, Ucho i Jelito cienkie końskie - dopasowanie do szczęk Twojego psa
Jeśli szukasz gryzaka o umiarkowanej twardości, który skupi się na czyszczeniu zębów, sięgnij po Ścięgna końskie lub Ucho końskie suszone. Ścięgna są zbudowane z równoległych pęczków włókien kolagenowych[17] - pod wpływem ciepłej śliny nie pękają na ostre kawałki, lecz rozwarstwiają się na elastyczne nitki wchodzące między zęby. Z kolei suszone ucho końskie to sprężysta chrząstka małżowiny usznej, która w odróżnieniu od popularnych na rynku tłustych uszu wieprzowych ma zaledwie 3,70% tłuszczu i świetnie sprawdza się u psów średnich oraz dużych z wrażliwym żołądkiem.
Dla najmniejszych i najbardziej delikatnych pysków przeznaczone jest natomiast Jelito cienkie końskie. Cienkościenne paski mięśniówki gładkiej[18] chrupią pod zębami bez żadnego wysiłku, dlatego są ulubioną przekąską szczeniąt, psów ras małych i miniaturowych oraz psich seniorów.
Wskazówka z manufakturyChcesz sprawdzić, które z siedmiu produktów końskich najlepiej pasują do wieku, wagi i wrażliwości Twojego psa? Wypełnij krótki formularz w zakładce Twój pies i zobacz indywidualne rekomendacje z naszej manufaktury.
Produkty powiązane z artykułem
Rzemieślnicze przysmaki i gryzaki PAN DOG omawiane w tej publikacji:
Najczęściej zadawane pytania
- 1. Czy konina jest bezpieczna dla psa z alergią na wołowinę i kurczaka?:
- Tak. W przeglądzie klinicznym obejmującym 297 psów z alergią pokarmową głównymi alergenami okazały się wołowina (34%), nabiał (17%) oraz kurczak (15%)[14]. Ponieważ koń jest ssakiem nieparzystokopytnym (Perissodactyla), jego białka są odległe ewolucyjnie od białek przeżuwaczy (krowy, owcy, jelenia) oraz drobiu i nie wywołują reakcji krzyżowych. Podczas diety eliminacyjnej należy jednak podawać wyłącznie jednoskładnikowe gryzaki z konia lub przysmaki złożone w 100% z surowców końskich, ponieważ badania PCR wykazały obecność niezadeklarowanego DNA krowy lub świni w 88% wieloskładnikowych przysmaków komercyjnych[15].
- 2. Dlaczego Skóra końska bez włosa ma 3,5% tłuszczu, a Skóra końska głowa 30 cm aż 39,20% tłuszczu?:
- Różnica wynika z części anatomicznej. Skóra końska bez włosa pochodzi z tułowia i jest oczyszczona z tkanki podskórnej, dzięki czemu po wysuszeniu składa się w 84% z białka kolagenowego i tylko w 3,5% z tłuszczu[17]. Z kolei Skóra końska głowa 30 cm wycinana jest z grubej skóry partii głowowej wraz z naturalną warstwą tłuszczu podskórnego (39,20% tłuszczu, 53,92% białka), bogatą w kwas oleinowy, kwas palmitooleinowy i kwasy omega-3[3][5]. Dla psów na diecie niskotłuszczowej lub z wrażliwą trzustką wybieraj Skórę końską bez włosa lub Ucho końskie suszone (3,70% tłuszczu).
- 3. Skąd bierze się 25,45% popiołu surowego w Treserkach z koniny?:
- Popiół surowy to laboratoryjna nazwa sumy naturalnych minerałów (głównie wapnia, fosforu, magnezu, żelaza i cynku) pozostających po spaleniu próbki w piecu muflowym. Treserki z koniny powstają z 70% mięsa końskiego i 30% mielonych kości końskich, wysuszonych do wilgotności 3,3%. Kość końska dostarcza naturalnego wapnia i fosforu[13], a jej udział sprawia, że treserki są kruche i nie brudzą rąk podczas szkolenia.
- 4. Które produkty z konia wybrać dla szczeniaka lub małego psa, a które dla dużego psa?:
- Dla szczeniąt, psów ras małych i seniorów najlepsze są produkty kruche: chrupiące Jelito cienkie końskie, drobne Treserki z koniny oraz łatwe do dzielenia w palcach Paski z koniny. Dla dorosłych psów średnich i dużych polecamy Ucho końskie suszone, Ścięgna końskie oraz Skórę końską bez włosa, a dla dużych psów o bardzo silnym zgryzie - Skórę końską głowa 30 cm.